Тұмылдырық ит ашулы болғандықтан қажет емес. Ол қоғамдық көлікте, ветеринарда, сапарда, қабылдауда — және қоғамдық орындарда серуендеу ережесі бойынша қажет. Алдын ала әрі байсалды үйретілген ит мұның бәрін күйзеліссіз көтереді. Қажет болған күні күштеп кигізілген ит тұмылдырықты да, себебін де есінде сақтайды.
Қайсысын таңдау керек
Ит аузын толық аша алатын, тыныстай және су іше алатын металл немесе пластик «себет». Бұл түбегейлі маңызды: ит тыныс арқылы салқындайды, ал жақты қысатын тұмылдырық жазда қауіпті.
Аузын тығыз жабатын матадан жасалған тұмылдырықтар тек дәрігерде бірнеше минутқа жарайды — олармен серуендеуге, әсіресе жүгіруге болмайды.
Өлшемі: тұмсық пен қабырға арасында бос орын қалуы, ауыз еркін ашылуы, тіл сиюы тиіс. Тар тұмылдырықты ит әрқашан шешеді әрі дұрыс істейді.
Жеті күн
Бірінші күн. Тұмылдырықты жай ғана көрсетіп, еденге қойыңыз. Ит жақындап иіскесе — мақтап, дәм беріңіз. Ештеңе кигізбейміз.
Екінші күн. Тұмылдырықты қолыңызда ұстап, ішіне дәм салыңыз. Ит алу үшін тұмсығын өзі сұғады. Алды — шықты — той. Бірнеше рет қайталаңыз, әр жолы жарты минуттан.
Үшінші күн. Сол баяғы, бірақ дәмді тұмсығы ішінде тұрғанда тор арқылы беріңіз. Мақсат — ит тұмсығын өз еркімен сәл ұзағырақ ұстасын.
Төртінші күн. Белдікті бір секундқа тағып, ит әлі шайнап жатқанда бірден шешеміз. Қайталап, бірте-бірте бес-он секундқа жеткіземіз.
Бесінші күн. Кигізіп, бірден жағымды нәрсе істеуге барамыз: ойнау, ас үйге бару, серуенге шығу. Тұмылдырық дәрігердегі қабылдауды емес, жақсылықты болжауы тиіс.
Алтыншы және жетінші күн. Тұмылдырықпен қысқа серуен, бес-он минут, содан соң шешеміз. Уақытты бірте-бірте ұзартамыз.
Басты қателіктер
Асығыстық. Ит теріс бұрылса, қатып қалса, жалап-жұтса, есінесе — тым жылдам жүріп келесіз. Бір қадам артқа қайтып, сол жерде бір-екі күн аялдаңыз.
Күштеп кигізу. Бір рет ұстап тұрып тағып қойдыңыз — бұған дейінгі жұмыстың бәрі жойылады.
Тек жағымсыз нәрсенің алдында кигізу. Тұмылдырық тек дәрігерге бара жатқанда шығатын болса, ит екеуін екі реттен кейін байланыстырады.
Қараусыз қалдыру. Тұмылдырықтағы ит жалғыз қалмауы тиіс: ол бір жерге ілінуі мүмкін.