2026 жылғы 28 тамыздан бастап Қазақстанда үй жануарларын міндетті есепке алу күшіне енді. Ит немесе мысық чиптелген және тіркелген болуы тиіс — бұл ұсыныс емес, заң талабы.

Чип дегеніміз не

Күріш дәніндей шыны капсула. Дәрігер оны жауырын тұсындағы тері астына кәдімгі шприцпен енгізеді — рәсім бірнеше секундқа созылады және сезім жағынан екпеге ұқсас. Наркоз да, тігіс те қажет емес, кейін ешқандай шектеу де жоқ.

Чип — таратқыш та, GPS те емес. Онда батарея жоқ және ол ештеңе шығармайды. Ішінде тек он бес саннан тұратын нөмір жазылған. Сканерді жауырынға жақындатады, нөмір экранда шығады, сол нөмір арқылы базадан иесін табады. Сканерсіз чиптің пайдасы жоқ — сондықтан қарғыбаудағы мекенжай белгісі бұрынғыдай қажет.

Қайда бару керек

Мемлекеттік базаға қолжетімділігі бар кез келген ветеринариялық клиникаға. Клиника чипті енгізіп, жануарды жүйеге тіркейді — бұл бір рәсімнің екі бөлігі, әрі екіншісі маңыздырақ. Чиптелген, бірақ тіркелмеген жануар заң тұрғысынан бәрібір есепте жоқ.

Орнында тексеріңіз: чипті енгізген соң бірден сканерлеп, нөмірдің оқылатынын көрсетуін сұраңыз. Екіншіден, базада тіркелгенін растауын сұраңыз. Егер клиника «кейін тіркейміз» десе, басқа клиникаға барған жөн.

Қанша тұрады

Чиптің өзі мен дәрігердің жұмысы қымбат емес — бұл ветеринариядағы ең арзан рәсімдердің бірі. Нақты бағаны клиника айтады; ол қалаға және чип өндірушісіне қарай әртүрлі. Мемлекеттік базаға тіркеу үшін ақы алынбайды.

Чипсіз не болады

Әкімшілік айыппұл. Ол АЕК-пен есептеледі және жыл сайын қаңтарда қайта қаралады, сондықтан бүгінгі нақты соманы заң туралы бетте көрсетеміз — онда ол қолмен емес, автоматты түрде қайта есептеледі.

Екінші салдардың айыппұлға қатысы жоқ, ал іс жүзінде маңыздырақ. Чипсіз табылған жануарды тану мүмкін емес. Итіңізді тауып алған адам оны клиникаға апаруы мүмкін — сонда қолын жаяды. Чиппен бұған бір минут кетеді.

Кейін бірден не істеу керек

Чип нөмірін жоғалмайтын жерге жазып қойыңыз: телефондағы жазбаларға, ветеринариялық паспортқа, үй жануарының профиліне. Жоспарлы қабылдауда жылына бір рет чиптің оқылатынын тексеріңіз — жылдар өте ол тері астында бірнеше сантиметрге ығысуы мүмкін, дәрігер қайдан іздеу керегін білуі тиіс.

Телефон нөмірін ауыстырсаңыз немесе көшсеңіз, базадағы деректерді жаңартыңыз. Өшірілген нөмірге апаратын чип жануарды дәл оның жоқтығындай ғана құтқарады.